TORTUM Ai??LAi??ESAi?? TA?RBE VE ZAi??YARETLER

TORTUM Ai??LAi??ESAi?? TA?RBE VE ZAi??YARETLER

AAzAAzI MEYDANLAR ZAi??YARETAi??

Tortum AAYaAYAi?? Meydanlar (Vank) kAi??yA? iAi??inde bulunan moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY ve muhafaza duvarAi?? iAi??ine alAi??nmAi??AY yazAi??sAi??z bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n evliyadan bir zat olduAYu sAi??ylenmektedir.

AZVANK ZAi??YARETAi??

Tortum AAYaAYAi?? KatAi??klAi?? kAi??yA? Azvank mezrasAi??nda moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY, yazAi??sAi?? olmayan bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n evliyadan bir zat olduAYu rivayet edilir.

BAAzBAAzI ZAi??YARETAi??

Tortum ilAi??esi BaAYbaAYAi?? kAi??yA? ziyaret mevkiinde kA?Ai??A?k bir binanAi??n iAi??inde tek mezardAi??r. Mezar muntazam kesme taAYla yapAi??lmAi??AY ve baAYtarafAi??na kavuklu bir taAY konulmuAYtur. MezarAi??n kitabesi yoktur. YatAi??rAi??nAi??n ermiAY bir kiAYi olduAYu rivayet edilmektedir.

BAHAi??ELAi?? ZAi??YARETAi??

Tortum ilAi??esi BahAi??eli Mahallesinde yAi??kAi??k denilen mevkidedir. Moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n evliyadan bir kimse olduAYu sAi??ylenmektedir.

DAVUT BABA ZAi??YARETAi??

Tortum Ai??lAi??esi Ziyaretli (Hosbirik) kAi??yA?nde bulunan moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY, baAY taAYAi?? kavuklu bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n ai???Davut Baba BaAYdatlAi??ai??? olduAYu sAi??ylenmektedir. Rivayete gAi??re bu zat genAi?? yaAYta BaAYdatai??i??dan bu kAi??ye gelmiAY ve yerleAYmiAYtir. Devrinin bA?yA?k AYeyhlerinden kA?mil, arif bir zat olduAYu kabul edilerek ziyaret edilir.

DORUKLU ZAi??YARETAi??

Tortum ilAi??esi Doruklu (Sokturut) kAi??yA?nA?n AkkuAYak yamacAi??nda moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n bir AYehit kiAYi olduAYu sAi??ylenmektedir.

GA?VA?T ZAi??YARETAi??

Tortum ilAi??esi AAYaAYAi?? KatAi??klAi?? kAi??yA? GA?vA?t mezarlAi??AYAi??nda moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY yazAi??sAi??z bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n evliyadan bir kiAYi olduAYu rivayet edilir.

HACI ALAi?? EFENDAi?? ZAi??YARETAi??

Tortum ilAi??esi YukarAi?? KatAi??klAi?? KAi??yA? Camiiai??i??nin iAi??inde ve duvarla ayrAi??lmAi??AY bAi??lA?mde iki mezar vardAi??r. Mezarlardan biri HacAi?? Ali Efendiai??i??ye, diAYeri HacAi?? Yunus Efendiai??i??ye aittir. HacAi?? Ali Efendi aslen Ai??aykaraai??i??lAi?? olup bu kAi??yde mA?derris HacAi?? Ahmet efendiden eAYitim gAi??rmA?AY, Tortum Ai??lAi??esine mA?ftA? olmuAYtur. Ayni zamanda talebelerine ders vererek bir Ai??ok ilim adamAi?? yetiAYtirmiAYtir. YanAi??nda yatan HacAi?? Yunus Efendi de onun talebelerinden biridir. Hangi yAi??llarda yaAYadAi??klarAi??nAi?? belirtir kitabeleri yoktur. MezarlarAi?? ziyaret edilmektedir.

HACI FEYZULLAH EFENDAi?? ZAi??YARETAi??

Tortum Ai??lAi??esi Uncular KAi??yA? Camii mezarlAi??AYAi??nda, muntazam kesme taAYla yapAi??lmAi??AY bir mezardAi??r.MezarAi??n yan taAYlarAi??nAi??n dAi??AY yA?zA?nde, ayak taAYAi??nAi??n iAi?? yA?zA?nde Ai??iAi??ek resimleri vardAi??r. YatAi??rAi?? HacAi?? Feyzullah Efendi, Mevlana Halit Hazretlerinin halifelerindendir. Ai??lA?nceye kadar halkAi?? irAYatla meAYgul olmuAY H.1282 (M.1865) yAi??lAi??nda vefat etmiAYtir.

HASAN BABA ZAi??YARETAi??

Tortum Ai??lAi??esi BaAYbaAYAi?? kAi??yA? mezarlAi??AYAi??nda moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY Hasan Babaai??i??ya ait yazAi??sAi??z bir mezardAi??r. Hasan Baba aslen BaAYdat olup Rufai tarikatAi?? mensubudur. Orta yaAYlarAi??nda bu kAi??ye gelerek evlenip kalmAi??AY, manevi sohbetleri ile halkAi?? irAYad etmiAYtir. 93 yaAYAi??nda iken H.1339 (M.1920) senesinde vefat etmiAYtir. MezarAi?? halk tarafAi??ndan ziyaret edilmektedir.

Ai??SMAAi??L BABA ZAi??YARETAi??

Tortum Ai??lAi??esi aAYaAYAi?? KatAi??klAi?? kAi??yA? Partunus mahallesi mezarlAi??AYAi??ndadAi??r. Ai??smail Baba Kadiri tarikatAi?? halifelerinden olup ziyaretine gelenlere gA?zel sohbetlerde blunurdu. H.133 (M.1947) yAi??lAi??nda vefat etmiAYtir.

KAVUKLU BABA ZAi??YARETAi??

Tortum Ai??lAi??esi AAYaAYAi?? KatAi??klAi?? KAi??yA? KaleyanAi?? Mahallesi Camiiai??i??nin doAYusunda bir bahAi??enin iAi??indedir. DA?zgun kesme taAYla yapAi??lmAi??AY ve baAY tarafAi??na kavuklu taAY dikilmiAY, yazAi??sAi?? olmayan mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n kimliAYi belli deAYildir. Halk evliyadan bir kiAYi olduAYunu rivayet ederek ziyaret etmektedir.

KIRKLAR ZAi??YARETAi??

Tortum CihanlAi?? (Meksur) kAi??yA? yaylasAi??nda, etrafAi?? duvarla Ai??evrilerek muhafaza altAi??na alAi??nmAi??AY kAi??rk mezar vardAi??r. Bu mezarlarAi??n yatAi??rlarAi??nAi??n AYehit olduklarAi??na inanAi??lAi??r ve halk tarafAi??ndan ziyaret edilir.

KURBAN HALFE ZAi??YARETAi??

Tortum KapAi??kaya (KeAYik) kAi??yA? mezarlAi??AYAi??nda, moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY bir mezardAi??r. YatAi??rAi?? Kurban Halfeai??i??nin kim olduAYu bilinmemekle beraber keramet ehli bir kiAYi olduAYuna inanAi??lmaktadAi??r.

OSMAN EFENDAi?? ZAi??YARETAi??

Tortum AAYaAYAi?? KatAi??klAi?? kAi??yA? sAi??nAi??rlarAi?? iAi??indeki Soran DaAYAi??ai??i??nda, moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY yazAi??sAi??z bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n AYehit dA?AYen Osman Efendi adAi??nda bir kiAYi olduAYu halk arasAi??nda sAi??ylenmekte ve mezarAi?? ziyaret edilmektedir.

PAAzA ZAi??YARETAi??

Tortum ilAi??esi Kaledibi Mahallesinde kA?Ai??A?k bir tepenin A?zerindedir. Moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY mezarAi??n yatAi??rAi??nAi??n eski komutanlardan bir AYehit kiAYi olduAYunu halk rivayet etmektedir.

SUYATAAzI ZAi??YARETAi??

Tortum SuyataAYAi?? (Abrunis) kAi??yA?nA?n Hizmetkar mahallesinde moloz taAYlarla Ai??evrilmiAY bir mezardAi??r. Ziyaret edilen bu mezarAi??n yatAi??rAi??nAi??n evliyadan bir kiAYi olduAYu rivayet edilir.

AzEYH HACI MUHAMMED ZAi??YARETAi??

Tortum ilAi??esi PehlivanlAi?? KAi??yA? mezarlAi??AYAi??nda kesme taAYtan yapAi??lmAi??AY bir mezardAi??r. Azeyh HacAi?? Muhammed Efendiye ait bu mezarAi??n taAYAi??nda H. 1341 (M.1925) yAi??lAi??nda vefat etmiAYtir. Tarikat AYeyhi olan HacAi?? Muhammed Efendi, Uncular kAi??yA?nde mezarAi?? bulunan AYeyh HacAi?? Feyzullah Efendinin halifesidir. Manevi sohbetle ve nasihat ederek halkAi?? irAYad etmiAYtir. MezarAi?? ziyaret edilmektedir.

AzEYH HAMZA EFENDAi?? ZAi??YARETAi??

Tortum Ai??lAi??esi AAYaAYAi?? KatAi??klAi?? KAi??yA?, KA?Ai??A?kdere Mahallesi Camii mezarlAi??AYAi??nda kAi??rmAi??zAi?? Kabre taAYAi??ndan yapAi??lmAi??AY mezardAi??r. MezarAi??n yatAi??rAi?? Azeyh efendi Mekke ahalisinden Erzurum delili Ankavi Zade Hamza Efendidir. Mekkede tanAi??AYtAi??AYAi?? bu kAi??y sakinlerinden HacAi?? Ali Beyai??i??e misafir bulunduAYu esnada (H.1321 M.1903 yAi??lAi??nda) vefat ederek buraya defnedilmiAYtir.

YEAzAi??LDERE ZAi??YARETAi??

Tortum Ai??lAi??esi YeAYildere Mahallesinde su kulesinin yanAi??ndadAi??r. Moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY bir mezardAi??r. Azehit olduAYu sAi??ylenen yatAi??rAi??nAi??n kim olduAYu bilinmemektedir.

YUKARI SAi??VRAi?? ZAi??YARETAi??

Tortum YukarAi?? Sivri KAi??yA? yaylasAi??nda, bir tepenin A?zerinde moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY mezarAi??n yazAi??sAi?? yoktur. YatAi??rAi??nAi??n bir AYehit kiAYi olduAYu rivayet edilmektedir.


Bibliyografya

Z. BaAYar, Erzurum Ai??lindeki Ziyaret Yerlerimiz

H.B. TopdaAYAi??, Erzurum ve Ai??evresinde Medfun Manevi MimarlarAi??mAi??z

Yan taraf