SOLAKZADE (SOLAKBAY) MUHAMMED SADIK

SOLAKZADE (SOLAKBAY) MUHAMMED SADIK

(1884-1960) Erzurum MA?ftA?sA?

Muhammed SadAi??k Solakbay ,H. 1302/M.1884 yAi??lAi??nda Erzurumai??i??da doAYdu. BabasAi?? Erzurum MA?ftA?sA? Muhammed HA?mid Efendi, dedesi devrin ilim adamlarAi??ndan, Erzurumai??i??da bA?yA?k hoca diye tanAi??nan SolakzA?de Ahmed Tevfik Efendidir. Ahmed Tevfik Efendinin babasAi?? HacAi?? LA?tfullah AAYa katAi??ldAi??AYAi?? cirit oyunlarAi??nda ciriti sol eliyle attAi??AYAi?? iAi??in ai???Solakai??? diye anAi??ldAi??AYAi??ndan aileye ai???SolakzA?delerai??? denilmiAY, SoyadAi?? Kanunu Ai??Ai??ktAi??ktan sonra Solakbay soyadAi??nAi?? almAi??AYtAi??r. Ancak Erzurum halkAi?? ai???SolakzA?de MA?ftA? SadAi??k Efendiai??? demektedir.

Muhammed SadAi??k Efendi kA?Ai??A?k yaAYta iken Erzurum Ai??brahim PaAYa Medresesi mA?derrisi olan dedesi Ahmet Tevfik Efendinin derslerine devam etmeye baAYlamAi??AY, onun vefatAi?? A?zerine ayni medresenin mA?derrisliAYine getirilen babasAi?? Muhammed HA?mid Efendiai??i??nin derslerine iAYtirak ederek icA?zet almAi??AYtAi??r. 1910 yAi??lAi??nda babasAi??nAi??n mA?ftA?lA?k gAi??revini yA?rA?ttA?AYA? Erzurumai??i??da mA?ftA? mA?sevvidliAYine tayin edildi. 1913ai??i??te babasAi?? Ai??lA?nce onun yerine Erzurum MA?ftA?lA?AYA? gAi??revine getirildi. AyrAi??ca Ai??brahim PaAYa Medresesinde, idA?di ve rA?AYdiye mekteplerinde dersler verdi.

MA?ftA? SolakzA?de Muhammed SadAi??k Efendi, I. DA?nya SavaAYAi?? sAi??rasAi??nda 16 Azubat 1916ai??i??da Ruslar Erzurumai??i??u iAYgal edince ailesi ile birlikte Ai??stanbulai??i??a gitti. RuslarAi??n DoAYu Anadoluai??i??dan Ai??ekilmeleri A?zerine 1917 yAi??lAi??nAi??n son gA?nlerinde Erzurumai??i??a dAi??ndA?. Vilayet-i Azarkiyye ve MA?dafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyetiai??i??nin kurucularAi?? arasAi??nda yer aldAi??. Erzurum Kongresine gAi??zlemci olarak katAi??ldAi??. Pir Ali Baba isminde bir zatAi??n baAYlattAi??AYAi?? ve Erzurumai??i??da dini bir gelenek haline gelen, I. DA?nya SavaAYAi?? ile 1916-1937 yAi??llarAi?? arasAi??nda kesintiye uAYrayan ai??? bin bir hatimai??? geleneAYini 1937ai??i??de yeniden baAYlattAi??. Muhammed SadAi??k Efendi dini kaynaklarAi?? iyi bilen, hurafe ve batAi??l inanAi??larla mA?cadele eden, zeki ve ileri gAi??rA?AYlA? bir A?limdi. Eser yazmaktan Ai??ok talebe yetiAYtirmeye Ai??nem verdi. ai??? MA?hezzebA?ai??i??l ai??i??metA?lib fiai??i??l-ferA?ai??i??izai???, ai???Dini YAi??nden CoAYrafyaai???, ai???Tasavvurat ve Tasdikat A?zerine Bir Azerhai??? adlAi?? basAi??lmamAi??AY eserleri vardAi??r.

Erzurum MA?ftA?sA? SolakzA?de Muhammed SadAi??k (Solakbay) Efendi, 3 Temmuz 1960ai??i??ta vefat etti ve Asri MezarlAi??AYa defnedildi.


Bibliyografya

S. KAi??yAi??cAi??, TDV Ai??slam Ansiklopedisi c.37, s.369 Y.Bilginer, Cumhuriyet DAi??nemi Erzurum MA?ftA?sA? M.S. Aras, Erzurumai??i??un Manevi MimarlarAi?? M.TaAYyA?rek, Erzurum Kongresi M.Ai??elik, Erzurum KitabAi?? S. Bulut, Erzurumai??i??da Ai??z BAi??rakanlar

Yan taraf