AzEYHA?LAi??SLAi??M MAi??SA KAi??ZIM EFENDAi??

AzEYHA?LAi??SLAi??M MAi??SA KAi??ZIM EFENDAi??

(1858 ai??i?? 1920) 121. OsmanlAi?? AzeyhA?lislA?mAi??

MAi??sa KA?zAi??m Efendi, 1858ai??i??de Tortum Ai??lAi??esi PehlivanlAi?? (VAi??hik) kAi??yA?nde doAYdu. BabasAi?? Ai??brahim Efendidir. Ai??lk Ai??AYrenimini memleketinde yaptAi??. BalAi??kesirai??i??de bulunan dedesi NAi??reddin Efendiai??i??nin yanAi??na gitti, Ai??AYrenimine burada devam etti ve Ai??eAYitli hocalardan ders aldAi??. Ai??stanbulai??i??a giderek Kazasker EAYref Efendi ve Hoca AzA?kir Efendi gibi kiAYilerden okudu ve 1888ai??i??de icazet (diploma) aldAi??. Ayni yAi??l aAi??Ai??lan imtihanAi?? kazanarak mA?derris oldu Fatih Camiinde ders vermeye baAYladAi??.

AAYAi??r baAYlAi??, olgun ve faziletli bir kiAYiliAYe sahip olan MAi??sa KA?zAi??m Efendi, 1900ai??i??de Mekteb-i Hukuk-Ai?? Mecelle muallimliAYine tayin edildi. ArdAi??ndan Mekteb-i SultA?ni Akaid muallimliAYine, DA?rA?lfA?nun ve DA?rulmuallimin hocalAi??AYAi??na getirildi. Bu arada mahreAi?? pA?yesine yA?kseldi. Ocak 1910ai??i??da kurulan Sadrazam Ai??brahim HakkAi?? PaAYa , 30 EylA?l 1911 tarihinde kurulan Sadrazam Said PaAYa , 8 MayAi??s 1916ai??i??da kurulan Sadrazam Said Halim PaAYa ve 4 Azubat 1917 tarihinde teAYkil edilen Talat PaAYa kabinelerinde AYeyhA?lislam olarak gAi??rev yaptAi??. DAi??rt defa geldiAYi meAYihat makamAi??nda toplam beAY yAi??l bir ay dAi??rt gA?n kalmAi??AYtAi??r. 121.ci OsmanlAi?? AzeyhA?lislamAi??dAi??r.

MAi??sa KA?zAi??m Efendi, I. DA?nya SavaAYAi?? sonrasAi??nda kurulan Damad Ferid PaAYa hA?kA?meti tarafAi??ndan Ai??ttihat ve Terakki Cemiyeti liderlerinin tutuklanmasAi?? A?zerine Said Halim PaAYa ve arkadaAYlarAi?? ile birlikte BekiraAYa BAi??lA?AYA?nde hapsedildi. DivA?n-Ai?? Harb-i Ai??rfi Mahkemesinde yargAi??lanarak 13 Temmuz 1919 tarihinde on beAY yAi??l kA?rek cezasAi??na Ai??arptAi??rAi??ldAi??. Ancak mahkeme kararAi??nAi?? aAYAi??r bulan Sultan Vahdeddin cezasAi??nAi?? A?Ai?? yAi??l sA?rgA?ne Ai??evirdi.

MAi??sa KA?zAi??m Efendi, sA?rgA?nde bulunduAYu Edirneai??i??de 10 Ocak 1920 tarihinde vefat etti ve Edirne Muradiye Camiiai??i??nin haziresine defnedildi.


Eserleri:

  1. Ai??slA?mai??i??da UsAi??l-i MeAYveret ve HA?rriyet ai??i?? Ai??stanbul 1324
  2. Ai??slA?mai??i??da Cihad ai??i?? Ai??stanbul 1333
  3. SAi??re-i Ai??hlA?s ve Alak Tefsirleri ai??i?? Ai??stanbul 1334
  4. SafvetA?ai??i??l-beyan fi tefsiri-l-Kunai??i??an ai??i?? Ai??stanbul 1335
  5. KA?lliyyA?t-Ai?? AzeyhA?lislam MAi??sa KA?zAi??m ai??i??Ai??st 1336 (nAYr. Ferhat Koca, Ankara 2002)
  6. El FetA?vA? el-KA?zimiyye fi islA?hiai??i??l-fetA?vA? el-TA?rkiyye (nAYr.Ferhat Koca Ai??stanbul 2002)

BAi??BLAi??YOGRAFYA

F. Koca, T.D.V Ai??. Ans. C.31 .221

F.Koca, AzeyhA?l Ai??slam Musa KA?zAi??m Efendiai??i??nin HayatAi?? ve FetvalarAi??

A. Abdulkadir, OsmanlAi?? AzeyhA?lislamAi??

S. Bulut, Erzurumai??i??da Ai??z BAi??rakanlar

Yan taraf