AzENKAYA VE Ai??EVRESAi?? TARAi??HAi?? KALINTILAR

AzENKAYA VE Ai??EVRESAi?? TARAi??HAi?? KALINTILAR

BANA (PENEK) KAi??YA? Kilisesi

Azenkaya Penek kAi??yA?ai??i??nde, dere aAYAi??rAi?? kuzeyde, bir tepe A?zerinde bulunmaktadAi??r. X. YA?zyAi??lda yAi??reye hakim olan GA?rcA?ler tarafAi??ndan yaptAi??rAi??lmAi??AYtAi??r. XIX. YA?zyAi??lda depremden Ai??Ai??kmA?AY olan yapAi?? oldukAi??a haraptAi??r.

Dede Korkut OAYuznameleriai??i??nde Ban HisarAi?? olarak geAi??en kilise, halk arasAi??nda bA?yA?klA?AYA?nden dolayAi?? kale olarak anAi??lmaktadAi??r.

Kiliseden gA?nA?mA?ze apsis bAi??lA?mA? ile dehlizlerin bir kAi??smAi?? gelebilmiAYtir. DA?zgA?n kesme taAY malzeme ile yapAi??lmAi??AY olduAYu anlaAYAi??lmaktadAi??r.

BANA (PENEK) KAi??YA? ODALAR MANASTIRI

Azenkaya Penek kAi??yA?nA?n 500 m. kuzeydoAYusunda, sarp kayalAi??k vadide yer almaktadAi??r. ManastAi??rAi??n X. YA?zyAi??ldan kalma GA?rcA? yapAi??sAi?? olduAYu dA?AYA?nA?lmektedir.

SAi??rtAi??nAi?? kayalara dayayan ve kuzeyi oyularak oluAYturulan manastAi??rAi??n birimleri, doAYudan batAi??ya doAYru kademeli bir AYekilde yerleAYtirilmiAYtir. DoAYuda kaya mezarlarAi??, batAi??da oval planlAi?? malzeme deposu, bunun A?stA?nde de iki katlAi?? kilise bulunmaktadAi??r. YapAi??nAi??n A?st Ai??rtA?sA? yAi??kAi??lmAi??AYtAi??r.

KAMHIS (YANIKKAVAL) KALE VE KAi??LAi??SESAi??

Azenkayaai??i??ya baAYlAi?? KAi??mA?rlA? (Balkaya) BucaAYAi??ai??i??nAi??n , eski adAi?? Kamhis olan YanAi??kkaval KAi??yA?nA?n doAYusunda , bir tepe A?zerinde yer alan, vadiye hakim konumda ki harap kalenin ilk kimler tarafAi??ndan yapAi??ldAi??AYAi?? bilinmemektedir. Kale SelAi??uklular ve OsmanlAi??lar tarafAi??ndan onarAi??lmAi??AYtAi??r. Kalenin iAi??inde bazAi?? kalAi??ntAi??lar bulunmaktadAi??r.

KAi??yA?n Ai??Ai??kAi??AYAi??nda bulunan kilise harap bir yapAi??dAi??r. 3.00 x 4.50 m. boyutlarAi??nda, tek neften ibaret kilisenin temel seviyesine kadar yAi??kAi??lmAi??AY olduAYu gAi??rA?lA?r.

PERTUS (ZA?MRA?T) KAi??YA? BOBOSGAi??RAi?? KAi??LAi??SESAi??

Azenkaya ZA?mrA?t kAi??yA?nA?n (Pertus) 3 km. doAYusunda bulunmaktadAi??r. Kilisenin IX. YA?zyAi??l sonu X.yA?zyAi??l baAYlarAi??nda yapAi??ldAi??AYAi?? belirtilmektedir. 8,50 x 9.60 m2 alan A?zerine oturan kilise, kapalAi?? Yunan haAi??Ai?? ve tetrakonkos denilen karma plan Ai??zellikleri taAYAi??r. GiriAY kapAi??sAi?? batAi?? haAi?? kolu ortasAi??nda bulunmakta ve dAi??rt paye A?zerine yA?ksek kasnaklAi?? kubbe ile Ai??rtA?lA?dA?r. Duvarlar dAi??AYta, kademeli bir dA?zenleme gAi??stermektedir.

Ai??RTA?LA? (ORTAULAi??) KAi??LAi??SESAi??

Azenkaya ilAi??e merkezinde bulunmaktadAi??r. Kilise 6.00 x 12.00 m. BoyutlarAi??nda , doAYu batAi?? ekseninde tetrakonkos planlAi??dAi??r. DoAYu kanattaki apsis, dAi??AYa yuvarlak yansAi??r. Merkezdeki kare mekan kubbe ile Ai??rtA?lA?dA?r.


Bibliyografya

H.GA?ndoAYdu, Erzurum ve Ai??evresindeki Tarihi KalAi??ntAi??lar (Azehri MA?barek Erzurum)

H.GA?ndoAYdu-A.A.Bayhan-M.Arslan, Sanat Tarihi AAi??Ai??sAi??ndan Erzurum

Yan taraf