AzENKAYA BARDIZ (Gaziler) KALESAi??

AzENKAYA BARDIZ (Gaziler) KALESAi??

Erzurum Senkaya ilAi??esi Bardiz bucaAYAi??ndadAi??r. Kalenin ne zaman ve kimin tarafindan yapildigi konusunda kesin bir bilgi bulunmamakla beraber XII.yA?zyilin ortalarinda (1145-1147) Saltuklulardan Melik Ai??zzeddin zamanAi??nda onun bA?yA?k veziri Firuz Akay tarafAi??ndan yaptAi??rAi??ldiAYi kabul edilmektedir.

Kale A?Ai?? yanAi?? BardAi??z Ai??ayAi?? ile sAi??nAi??rlAi??, kuzey, kuzeydoAYu ve batAi??sAi?? oldukAi??a dik ve yalAi??Ai??n kayalAi??klarla Ai??evrili alan A?zerine kurulmuAY, yaklaAYAi??k 50×20 m. lik dikdAi??rtgen bir alana oturan iAi?? kalenin, bA?yA?k Ai??lAi??A?de harap olmuAY giriAYi gA?neydoAYu istikametindedir. GiriAYin iki kAi??AYesi, sur duvarlarAi??yla takviye edilmiAYtir. Ai??Ai?? kale iAi??erisinde erzak depolarAi??, su sarnAi??Ai??larAi??, komutan kAi??AYkA? gibi yapAi??larAi??n olduAYu tahmin edilmektedir. Kalenin gA?neybatAi??sAi??na yerleAYim yeri yayAi??lmAi??AYtAi??r.

Evliya Ai??elebi, H.1057/M.1647 yAi??lAi??nda Erzurumai??i??dan Revanai??i??a giderken Barduz (BardAi??z) kalesine geldiAYini yazdAi??AYAi?? Seyahatnamesinde BardAi??z kalesini AYu AYekilde anlatAi??r; (Cilt2, s.329) “………Akkoyunlu el Melik IzzA?d-din binasidir. Kalenin ciheti ulyasAi?? cenbinde celi hat ile tarihi bu vecih ile mesturdur. Kalesi bir dere kenarinda dAi??rt kAi??AYe taAY binadir. Dizdari, kAi??zAi??nAi??n yA?zelli kadar da hayrati vardAi??r. Cami, mescit, mA?fid, muhtasar hamami, Ai??arsi ve pazari vardir.ai??? Evliya Ai??elebi kale kitabesini nakletmiAY, ancak tarihini yazmamAi??AYtAi??r.

http://www.bardiz.com/sr/kale.jpg

BardAi??z Kalesi ve camii


Bibliyografya

Ai??.H.KonyalAi??, Abideleri ve kitabeleriyle Erzurum Tarihi

Ai??.A?nal, Azenkaya Ai??lAi??esinin CoAYrafik EtA?dA?

H.GA?ndoAYdu, Erzurumai??i??da DoAYa KA?ltA?r Tarih ve Sanat Eserleri

H.GA?ndoAYdu-A.A.Bayhan-M.Arslan, Sanat Tarihi aAi??Ai??sAi??ndan Erzurum

 

Senkaya kazasinin Gaziler (Bardiz) bucak merkezinde bulunan ilkokul binasi 1889 yilinda yapimi ve mimari tarzi Ruslar tarafindan, isAi??iligi ise, Rus boyundurugu altinda kalan GA?resken, Senpinar (Zakim) Ai??atalelma (NA?sA?nk) kAi??ylerinde bulunan TA?rklerin cebri olarak amale Ai??alistirilmak suretiyle yapilmistir. Kahve renkli, yontma ve kesme taslarla duvarlarin iAi?? kisimlari tas araliklarinin keAi??e ve yA?n konulmak suretiyle kireAi?? harci ile Ai??ok saglam olarak 382 metrekare A?zerine kurumu yapilmis, iki bA?yA?k kapi ile ayri ayri iki salonla binaya girilmektedir.

http://www.bardiz.com/sr/okul.jpg
Birinci giris kapisi dAi??rt basamakli tas merdivenle Ai??ift kat ve Ai??ift kanat kapidan bA?yA?k salona girilerek bu kisimda bulunan bir bA?yA?k, iki kA?Ai??A?k sinif ile bir adet Ai??gretmen odasindan mevcut olan bAi??lA?mlerin kapilari salona aAi??ilmaktadir. Bahsedilen kismin ara bAi??lmeleri tas duvar olup, kapilarinin A?Ai?? tanesi bir, bir tanesi Ai??ift olmak kaydi ile ikiser kanatli, diger kapilarin A?Ai?? tanesi ise tek kanatli kalin firinlanmis kerestelerden yapilmistir. Bu kisimda bulunan bAi??lA?mlerin tavan kisimlari agaAi?? Ai??italarla yapilarak alttan kenarlari sA?tun sekliyle Ai??ok saglam olarak sivanmistir. Taban dAi??semeleri ise 7 cm kalinligindaki tahtalarla genis olarak dAi??senmistir. Pencere Ai??erAi??eveleri Ai??ift katli olup, 1948 yilinda yapilan tamiratla tamami yenilenmistir. Binanin bAi??lA?mleri iAi??erisinde bulunan sinif ve odalardaki 70×110 cm ebadindaki beton dAi??kA?m altliklari o devre ait sAi??mine seklindeki soba alt yapilari olup son tamiratla tamami kaldirilmistir.
Ikinci kisim girisi ise, Ai??ift kanatli kapi ile ufak salona aAi??ilan iki bA?yA?k bir kA?Ai??A?k siniftan olusmaktadir. BA?yA?k siniflarin ve giris kapisinin kapilari ayni tarihte yapilmistir. Ara bAi??lA?mleri ise tugla ve briketlerle Ai??rA?lmA?stA?r.
%10 meyil A?zerine kurulan Ai??ati iskeleti ise agaAi?? malzemelerinin tamami firinlanmis Ai??ok saglam yapisi ile durumunu muhafaza etmektedir. Sadece Ai??ati saAi??ak kisimlarinin disari kisimlari Ai??A?rA?mA?s, Ai??ati saclari ise ince dA?z sistem olup 1974 – 1978 tarihlerinde yapilan tamiratla tamami degistirilmistir. Hali hazirdaki durumu bozuk vaziyette olup bA?yA?k bir kismi akmaktadir.
Ruslar tarafindan yapilan okulda 1889-1912 yillari arasinda RusAi??a-Rumca egitimlerini TA?rk Ai??ocuklarinin da beraberliginde sA?rdA?rmA?slerdir. 1914-1918 yillari arasindaki egitimin tamami Rumca olan okulda 1918 ile 1922 yillari arasindaki egitiminin egitim ve Ai??gretim faaliyeti yapilmayan okulda 1922 yilindan beri TA?rk Ai??ocuklarinin (yAi??re Ai??ocuklari) egitim ve Ai??gretim hizmetine girmistir. 1926 yilinda Arap harfleri ile mezuniyetini vermistir. 1922 tarihinden 1929 yilina kadar Gaziler’e (Bardiz) bagli olan GAi??resken, Senpinar (Zakim), Kaynak (Ai??ermik), Ai??atalelma (NA?sA?nk), IAi??mesu (Hamas), GAi??zebasi (Yukari Hamas), Oltu ve Sarikamis IlAi??elerine bagli olan kAi??ylerden gelen Ai??grencilere kapilarini aAi??mistir. 1928 yilinda yeni TA?rk harfleriyle Ai??gretimini yapan Gaziler (Bardiz) Nesimi Akin Ilkokulunda 1980-1981 egitim ve Ai??gretim yilina kadar 40 Ai??gretmen gAi??rev yaparak 939 tane Ai??grenci diploma alarak mezun olmustur.
Deposu ve Ai??grenci tuvaletleri okulun ilkel usul ile yapilan depo ve tuvaletlerinden uzun sA?re yararlanilmistir. 10 dAi??nA?mlA?k genis bir bahAi??esi bulunan okulun bahAi??esinin 5 dAi??nA?mA?nA? 4274 sayili Kanunla Gaziler (Bardiz) Saglik Ocagina vererek Nahiye merkezi iAi??erisinde bulunan Ai??gretmen evini karsiliginda almis olup, hali hazirdaki Ai??gretmen lojmaninin durumu bozuktur. (Daha sonraki yillar betonarme olarak yapilmistir.)
Nesimi Akin Ilkokulunun bahAi??e duvarlarinin Ai??n kismi 100. yil Ai??alisma programi iAi??erisinde o zamanki Nahiye Muhtari rahmetli Oguzhan USTAOGLU ile Ilkokul MA?dA?rA? Ekrem Ai??ZTA?RK’A?n Ai??abalari ile kAi??y halkinca yapilmistir. BahAi??e iAi??erisinde akan Ai??esme ise kAi??ylA?lerin katkilari ile, Rahmetli BasAi??gretmen Mecit GEDIKOGLU’nun Ai??abalari ile okul iAi??me suyuna kavusmustur.

NOT: okulun tarihAi??esi, Bardiz Bucagindan Okul MA?dA?rA? Ekrem Ai??ZTA?RK ile Bucak halkindan Nazmi AKIN ve Kamil SENGA?L’A?n mA?sterek Ai??alismalari ile hazirlanmis bir nottur.

Yan taraf