OLUR VE Ai??EVRESAi??NDEKAi?? TARAi??HAi?? KALINTILAR

OLUR VE Ai??EVRESAi??NDEKAi?? TARAi??HAi?? KALINTILAR

1.KALELER, GAi??ZETLEME KULELERAi?? VE Ai??REN YERLERAi??

Oltu , Olur,Yusufeyi ve Artvin gA?zergahAi??ndaki kA?Ai??A?k kaleler, gAi??zetleme kuleleri bakAi??mAi??ndan oldukAi??a zengindir. BunlarAi??n hemen tA?mA?nA?n geAi??it bAi??lgelerini kontrol eden ortaAi??aAY karekterli yapAi??lar olduAYu bilinmektedir. BazAi??larAi??nAi??n onarAi??larak OsmanlAi?? dAi??neminde de kullanAi??lmAi??AY olduklarAi?? dikkati Ai??ekmektedir.

GAi??zetleme kulesi olarak yapAi??lan kalelerin ilki Oltu-Olur-Yusufeli yol kavuAYumunda bulunan KAi??PRA?BAAzI KAi??YA?NDEDAi??R. DiAYerleri AAzAAzI KARACASU (AAYaAYAi?? Peneskirt), BEAzENDAi??K (Pitanos), KALEDAi??BAi??, FAi??LAi??ZLAi??(KeleAYat), KEAi??Ai??LAi?? (Niyakom), SARIBAAzIK KAi??ylerindeki gAi??zetleme kuleleridir.

2. PETRUS (EAzLEK) Ai??REN YERAi?? VE KALESAi??

Olur Ai??lAi??esinin gA?neybatAi??sAi??nda, AYehre 17 km uzaklAi??kta Pertus denilen tepenin A?zerinde Rum ai??i?? Ponsut kralAi?? Dikranai??i??Ai??n kurduAYu Pertus Azehri harabeleri bulunmaktadAi??r. Tam bir harabe AYehir gAi??rA?ntA?sA? veren Ai??ren yerinde kilise, ev ve bunlara benzer yapAi??larAi??n temelleri gAi??rA?lebilmektedir.

3. KEAi??Ai??LAi?? KAi??YA? VAVUSER TEPESAi?? NAi??YAKOM (Nikoma, Vank,Kalmahi,VaAi??edzori) MANASTIRI

http://www.olur.gov.tr/ortak_icerik/olur/vank%20kilise.jpg

Olur’un 25 km kuzey batAi??sAi??nda Ulahur BoAYazAi?? – Vank deresi ve Perisor DaAYlarAi??nAi??n alAi??alarak Vank tepesi ili birleAYim yerinde kurulmuAYtur. ManastAi??ra, 12 km yakAi??nAi??ndaki Ai??ataksu kAi??yA?nden gidilmektedir. A?Ai?? yandan kayalAi??klarla Ai??evrili kalenin AYekli araziye uydurulmuAY A?Ai??gen biAi??imindedAi??r. Kale iAi??inde meydanda sarnAi??Ai??lar, ambarlar yer almaktadAi??r. Kale yakAi??nlarAi??nda Rum – Pontus devleti zamanAi??nda onarAi??mlar geAi??irmiAY birde manastAi??r bulunmaktadAi??r. Bu manastAi??r bir kilise, beAY AYapel, iAYlevi belirlenemeyen dikdAi??rtgen planlAi?? iki yapAi?? ve Ai??an kulesinden oluAYmaktadAi??r.

DAi??AYtan dAi??AYa 15,30×11.00 m.boyutlarAi??nda olan kilise, kapalAi?? haAi?? planAi??ndadAi??r.Kesme tastan ve kireAi??li harAi??tan bazilikal tipte inAYa edilmiAY olan kilisenin ortasAi?? kubbelidir.

Kilise giriAYinin bulunduAYu batAi?? yAi??nde, A?Ai?? bAi??lA?mlA? dA?zenlenmiAY iki narteks vardAi??r. BatAi?? taraftaki Ai??an kulesi iki katlAi?? bir dA?zenlemeye sahiptir. Kulenin alt katAi?? baldakan dA?zenlemeli, A?st katAi?? sekizgen planlAi??dAi??r. SonralarAi?? Ai??eAYitli onarAi??mlar geAi??iren yapAi??da A?zerleri Ai??eAYitli bitki motifleriyle dekore edilmiAY sA?tun, kapAi?? ve pencere sA?sleri , kilisenin sanat deAYerini artAi??rmaktadAi??r.

4. Ai??ATAKSU (TAVUZKER) KAi??YA? KAi??LAi??SE HARABELERAi??

Olur bAi??lgesinin en zengin kalAi??ntAi??larAi?? burada bulunmaktadAi??r. AdAi??nAi?? TA?rk oymaklarAi??ndan alan ve TAV-ELAi?? adAi??yla bilinen Tavuzker XIX. YA?zyAi??lda Ai??nemli bir yerleAYim yeri ve OsmanlAi?? Sancak Merkezi iken, 1877-1878 OsmanlAi??-Rus harbi sAi??rasAi??nda Ermeniler tarafAi??ndan yakAi??lAi??p yAi??kAi??lmAi??AY, bu olaylardan dolayAi?? eski Ai??zelliAYini yitirmiAY ve kAi??y olarak gA?nA?mA?ze gelmiAYtir. KAi??yA?n orta kAi??smAi??nda bulunan dA?zlA?kte iki ayrAi?? HAi??ristiyan cemaatine ait biri yuvarlak planlAi??, diAYeri bazilikat planlAi?? iki kilise kalAi??ntAi??sAi?? vardAi??r. Her iki kiliseninde bazAi?? kAi??sAi??mlarAi?? temeline kadar yAi??kAi??lmAi??AY, bazAi?? kAi??sAi??mlarAi??n duvarlarAi?? da 3-4 m. kadar ayakta kalmAi??AYtAi??r.

Tavuzker (Ai??ataksu) KAi??yA? Camii Mihrap

Tavuzker KAi??yA? camii ahAYap tavanAi??

5. Ai??ATAKSU (TAVUZKER) KAi??YA? CAMAi??Ai?? VE KA?LLAi??YESAi??

XVII. ve XVIII. YA?zyAi??llarda DoAYubayazAi??tai??i??taki Ai??shak PaAYa soyuna dayanan Beylerin, Oltu SancaAYAi??na baAYlAi?? bir kol olarak Ai??ataksuai??i??da oturduklarAi?? bilinmektedir. Bu kAi??yde oturan DerviAY Mehmed adlAi?? beyin XVII. YA?zyAi??lda yaptAi??rmAi??AY olduAYu bir saray, bir hamam, baldaken tarzAi??nda bir tA?rbe ve Ai??oAYunluAYu ahAYap malzemeden yapAi??lmAi??AY bir camiden oluAYan kA?lliye bulunmaktadAi??r.

Saray, 1940ai??i??lAi?? yAi??llarda harap olmuAY ve ortadan kalkmAi??AYtAi??r. Hamam, sarayAi??n 100 m. Kadar kuzeybatAi??sAi??nda olup, sadece kA?lhan ve yAi??kanma hA?cresinin yarAi??sAi?? ayakta kalmAi??AY, diAYer yanlarAi?? derenin taAYmasAi?? neticesi yAi??kAi??lmAi??AYtAi??r.

Baldaken tA?rbe, dAi??rt yanAi?? aAi??Ai??k, altAi?? kesme taAY, A?stA? tuAYla kemerler A?zerine kubbe ile Ai??rtA?lA? bir yapAi??dAi??r. OrtasAi??nda HamAYi OAYullarAi??ndan bir kadAi??na ait mezar bulunmaktadAi??r.

Ai??ataksu Camiinin giriAY kapAi??sAi??ndaki kitabede Caminin, H.1082 (M.1671) yAi??lAi??nda DerviAY Mehmed bey tarafAi??ndan yaptAi??rAi??ldAi??AYAi?? yazAi??lAi??dAi??r. Cami, bA?yA?k Ai??lAi??A?de onarAi??m geAi??irerek gA?nA?mA?ze ulaAYmAi??AYtAi??r. AhAYap boyama ile sA?slA? tavanAi??, ahAYap direkleri, ahAYap minberi ve altAi?? ahAYap direAYe oturan son cemaat yeri ile muhteAYem bir eserdir.

DAi??AYardan basit gAi??rA?nen taAY duvarlarAi??nAi??n aralarAi??nda yer yer ahAYap kiriAYlerin bulunduAYu camiin orijinal pencere AYebekeleri de ahAYaptandAi??r. Caminin A?zeri basAi??k, dAi??rt yana meyilli, pramidal bir Ai??atAi?? ile Ai??rtA?lA? olup, oluklu kiremitlerle kaplanmAi??AYtAi??r. Bibliyografya H.GA?ndoAYdu, Erzurum ve Ai??evresindeki Tarihi KalAi??ntAi??lar (Azehr-i MA?barek Erzurum )1989 H.GA?ndoAYdu ai??i?? A.A.Bayhan- M.Arslan, Sanat Tarihi AAi??Ai??sAi??ndan Erzurum 2010

Yan taraf