KARAYAZI Ai??LAi??ESAi?? TARAi??HAi?? KALINTILAR

KARAYAZI Ai??LAi??ESAi?? TARAi??HAi?? KALINTILAR

KarayazAi?? Cunni MaAYarasAi??

1- CUNNAi?? (CAi??NLAi??) MAAzARA

KarayazAi?? ilAi??esinin gA?neybatAi??sAi??nda 2500 m. rakAi??mlAi?? KazlAi??bel daAYAi?? A?zerinde, KarataAYtepe yaylasAi??nAi??n gA?neydoAYusunda, akarsu ile oyulmuAY vadinin iki yanAi??nda yer alan maAYara yerleAYimidir. Bu maAYara SalyamaAi?? (Beyro) kAi??yA?ne 4 km. kadar uzaklAi??ktadAi??r. Milattan Ai??nceki asAi??rlarda buralara gelip yerleAYen Orta Asya halklarAi??ndan runik harfli TA?rkAi??e kitabeler kullanan TA?rk gruplarAi??nAi??n buralarAi?? mesken edindikleri ,bu maAYarada gAi??rA?lerek bilim adamlarAi?? tarafAi??ndan tanAi??tAi??lan damgalar ve iAYaretler bulunmuAYtur. Bu iAYaretler birbiri ile irtibatlAi?? ve iki katlAi?? bir oyuk biAi??imindeki maAYarada kayalara Ai??izilmiAYtir. BurayAi?? mesken edinen insanlarAi??n M.Ai??. VII.-VI. YA?zyAi??llarda bAi??lgeye yerleAYen Ai??skitler olabileceAYi dA?AYA?nA?lmektedir.

Alt katta apsisli bir kilisenin varlAi??AYAi??, bAi??lgenin hAi??ristiyan dAi??neminde de kullanAi??ldAi??AYAi??nAi?? ortaya koymuAYtur. MaAYara, iki katlAi?? olarak dA?zenlenmiAYtir ve 15 metre uzunluktadAi??r. Vadiye bakan yAi??nde, giriAY ve aydAi??nlAi??k iAi??in aAi??Ai??klAi??klar ile iAi??erisinde kayalarAi??n A?zerinde OAYuz , Uygur, Orhun tipi harfler ve sA?vari tasvirleriyle birlikte elliye yakAi??n damga iAYaret ve resimleri Ai??izilmiAYtir. Bunlar arasAi??nda 24 oAYuz boyundan 12ai??i??sinin damgalarAi?? tespit edilmiAYtir.

2- AYDINSU KAYA MEZARI KarayazAi?? Ai??lAi??esine baAYlAi?? AydAi??nsu KAi??yA?nA?n 5 km gA?neyindeki HiAi??rik mevkiinde tek kayaya oyulmuAY, tek odalAi?? bir kaya mezarAi??dAi??r. Kaya mezarAi??n Urartulardan kaldAi??AYAi?? sanAi??lmaktadAi??r.

3- Ai??ELAi??KLAi?? KAi??YA? KAYA MEZARI KarayazAi?? Ai??elikli KAi??yA? yolunda bulunmaktadAi??r. BatAi??ya bakan yAi??nde ana mekana baAYlAi?? A?Ai?? oda, kaya mezarAi?? olarak dA?zenlenmiAYtir. Ana mekA?n, 4.90×7.50 m. boyutlarAi??nda, 2 m. yA?kseklikte ve dA?z tavanlAi??dAi??r. Buraya baAYlAi?? diAYer A?Ai?? oda ile birlikte ana mekA?nAi??n, HAi??ristiyanlAi??k dAi??neminde kilise olarak kullanAi??ldAi?? dA?AYA?nA?lmektedir. Ai??lk yapAi??mAi??n Urartulardan kaldAi??AYAi?? anlaAYAi??lmaktadAi??r.

4 – HASANOVA KAi??YA? ZAi??LAi??Az KALESAi?? KAYA MEZARLARI KarayazAi?? Ai??lAi??esi Hasanova KAi??yA?nde, ZiliAY Kalesi diye bilinen yerde ve kAi??yA?n yakAi??nAi??ndaki baAYka bir kayalAi??k alanda iki adet kaya mezarAi?? bulunmaktadAi??r. Bunlardan birincisi ZiliAY Kalesiai??i??nin kuzeybatAi??sAi??nda , 3.40×3.70×1.90 m. BoyutlarAi??nda, diAYeri 3.40×3.70×1.20 m. BoyutlarAi??ndaki ana oda ile daha kA?Ai??A?k ikinci odadan oluAYmaktadAi??r. Urartulardan kaldAi??AYAi?? tahmin edilmektedir.

5- SUKONAK KAi??YA? YAKININDA KAYA MEZARI KarayazAi?? Ai??lAi??esi ElmalAi??dere Beldesiai??i??nin doAYusunda, Sukonak kAi??yA? yakAi??nAi??nda ana kayaya oyulmuAY kaya mezarAi??, 1.00×1.00×0.50 m. Ai??lAi??A?lerinde bir giriAYle, 2.90×4.00×0.40 m. Ai??lAi??A?lerindeki ana odadan ibarettir. DoAYu, batAi?? ve kuzeyde birer niAY bulunan bu kaya mezarAi??nAi??n da Urartulardan kaldAi??AYAi?? tahmin edilmektedir.

 


Bibliyografya

H.GA?ndoAYdu-A.A.Bayhan- M.Arslan, Sanat Tarihi AAi??Ai??sAi??ndan Erzurum – 2010

Yan taraf