HORASAN Ai??LAi??ESAi??NDEKAi?? TA?RBE VE ZAi??YARETLER

HORASAN Ai??LAi??ESAi??NDEKAi?? TA?RBE VE ZAi??YARETLER

AHMET EFENDAi?? ZAi??YARETAi??

Ahmet Efendi ziyareti, Horasan ilAi??esi DalbaAYAi?? (Zars) kAi??yA? mezarlAi??AYAi??nda moloz taAYlardan yapAi??lmAi??AY kitabesi olmayan bir mezardAi??r. Ahmet Efendiai??i??nin ermiAYlerden keramet sahibi bir kiAYi olduAYuna inanAi??lAi??r.

ARDILI HASAN DEDE BEY

ArdAi??lAi?? Hasan Dede Bey, Horasan ilAi??esi ArdAi?? kAi??yA?ndendir. KAi??yA?n adAi?? ai???daAYAi??n arkasAi??ndaai??? anlamAi??na gelmektedir. Hasan Dede ArdAi?? kAi??yA? beylerindendir. Erzurum Yetim Hoca medresesinde okumuAYtur. BA?yA?k bir alimdir. 1948 yAi??lAi??nAi??n sonbaharAi??nda 75 yaAYAi??nda rahmetli olmuAYtur. Manevi mimarlarAi??mAi??zdandAi??r. (M.S.Aras, Erzurumai??i??un Manevi MimarlarAi??)

BA?YA?K POSTLU BABA ZAi??YARETAi??

KadAi?? Celal KAi??yA?nA?n batAi??sAi??ndaki BA?yA?k Postlu DaAYAi??ai??i??nAi??n eteAYinde, moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY dAi??rt metre uzunluAYunda, kitabesi olmayan bir mezardAi??r. YatAi??rAi?? Postlu Babaai??i??nAi??n hayatAi?? boyunca postundan ayrAi??lmayarak gece gA?ndA?z ibadet eden ermiAYlerden bir kiAYi olduAYu ve Horasan Babaai??i??nAi??n kardeAYi olduAYu rivayet edilmektedir.

ESKAi??CAi?? BABA ZAi??YARETAi?? (Pineci Baba)

PinadA?z kAi??yA?nA?n gA?neyinde ki daAYAi??n tepesinde moloz taAYlarla Ai??evrilerek muhafaza altAi??na alAi??nmAi??AY mezarAi??n yatAi??rAi?? Eskici Babaai??i??nAi??n keramet ehli bir zat olduAYu rivayet edilir.

HACI AHMET BABA TA?RBESAi??

Sanamirli HacAi?? Ahmet Baba , 1793 yAi??lAi??nda doAYmuAYtur. Peygamber soyundan geldiAYi halk arasAi??nda yaygAi??n rivayettir. Sanamir (HacAi?? Ahmet) kAi??yA? iAi??inde ikamet ettiAYi evinin bir odasAi??na defnedilmiAYtir. Bu bina HacAi?? Ahmet Babaai??i??nAi??n saAYlAi??AYAi??nda irAYad ve ibadet evi, Ai??lA?mA?nden sonra tA?rbesi olmuAYtur. MezarAi??nAi??n baAY tarafAi??na sarAi??AYAi?? konulmuAY ve kabir yeAYil bir Ai??rtA? ile kapatAi??lmAi??AYtAi??r. MezarAi??nda ve tA?rbesinde herhangi bir kitabe yoktur. Rufaai??i??i tarikatAi?? AYeyhi olan HacAi?? Ahmet Baba , hayatAi?? boyunca islA?ma ve insanlAi??AYa hizmet etmiAY, 120 yaAYAi??nda iken H.1329/ M.1913 yAi??lAi??nda vefat etmiAYtir.

HASAN DEDE ZAi??YARETAi??

Horasan ilAi??esi Camii Kebir Mahallesi tepesinde muhafaza duvarlarAi?? iAi??ine alAi??nmAi??AY bir mezardAi??r. Hasan Dedeai??i??nin Horasan Babaai??i??nAi??n kardeAYi olduAYu, diAYer kardeAYleri (Veli Baba, GA?reAYken Baba, Postlu Baba, GAi??zlA? Baba, YaAYan Baba) ile birlikte (Semerkand ai??i??Buhara) Horasanai??i??Ai??ndan geldikleri ve ilk adAi?? Uskuhat olan bu yerin adAi??nAi?? Horasan koyarak ahaliyi irAYad etmeye baAYlamAi??AY erenlerden olduAYu rivayet edilir. Horasan ilAi??e olduktan sonra bu tepe AYehir mezarlAi??AYAi?? haline sokulmuAYtur. Bu mezarlAi??kta Ermeni eAYkAi??yasAi?? ile mA?cadele ederken AYehit dA?AYen KolaAYasAi?? Mehmet, yA?zbaAYAi?? HacAi?? Ahmet, Nadir AAYa, sA?varAi?? Ai??avuAYu AAYrAi??ai??i??lAi?? Osman, kA?Ai??A?k Ahmet, Urfaai??i??lAi?? Hasan Ai??avuAY ve DiyarbakAi??rlAi?? Hasan onbaAYAi??nAi??n mezarlarAi?? vardAi??r.

HORASAN BABA TA?RBESAi??

Horasan Ai??lAi??esi AAYaAYAi?? Mahalle Camii ile bitiAYik 2,5 metre yA?kseklikteki duvarlarAi?? taAY ve Ai??imento harcAi?? ile Ai??rA?lmA?AY, A?zeri basit bir Ai??atAi?? ile kapatAi??lmAi??AY, tek gAi??zlA? bir yapAi??dAi??r. Burada 4 sAi??ra A?zerine 24 mezar gAi??rA?lmektedir. Mezarlar yarAi??m metre yA?kseklikte olup moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AYtAi??r. Horasan Babaai??i??ya ait olduAYu sAi??ylenen mezarAi??n kitabesi yoktur. BaAYka yerden getirildiAYi anlaAYAi??lan kesme taAYAi??n mezar baAY taAYAi?? olarak konulduAYu gAi??rA?lmektedir. Horasan Babaai??i??nAi??n kimliAYi ve adAi?? hakkAi??ndaki bilgi YaAYan Baba Vakfiyesiai??i??nde geAi??mektedir. ai???Hazreti Peygamber AleyhissalA?tu veai??i??sselA?mai??i??Ai??n hicretinden 440 yAi??l sonra (M.1062) mA?barek Recep ayAi??nAi??n ortalarAi??nda kaleme alAi??ndAi??ai??? diye baAYlayan vakfiyede ai??? Seyyiduai??i??-sA?dA?t (Seyyidlerin seyyidi) Kutbuai??i??l-aktA?b Seyyid Azerif KemA?luddin Baba, Horasan SemerkandAi?? BuhA?rAi??ai??? diye bahsedilmektedir. Buna gAi??re asAi??l adAi?? Azeyh Kemaleddin olan ve Semerkant Horasanai??i??da Ai??madA?ddin Zengi kabilesi torunlarAi??ndan olup Horasan Baba diye anAi??lan bu zat (Hasan Dede, Veli Baba, GA?reAYken Baba, Postlu Baba, GAi??zlA? Baba ve YaAYan Baba) kardeAYleri ile birlikte bu bAi??lgeye gelmiAY Horasan Erenlerindendir.

KARA AzEYH ZAi??YARETAi??

ArdAi?? KAi??yA? mezarlAi??AYAi??nda, moloz taAYlarla Ai??rA?lmA?AY, kitabesi olmayan bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n ermiAY bir zat olduAYu rivayet edilir.

KUBBELAi?? ZAi??YARETAi??

YazAi??lAi??taAY KAi??yA? Azalharap Komunun gA?neydoAYusundaki BA?yA?k KAi??zlar DaAYAi?? eteAYinde bir kA?mbet vardAi??r. KA?mbet kesme taAYla yapAi??lmAi??AY, silindirik planlAi??dAi??r. Mahruti olan kubbesi kAi??smen yAi??kAi??lmAi??AYtAi??r. KapAi??sAi?? kuzey doAYuya aAi??Ai??lAi??r. KA?m betin iAi??inde moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY iki mezar vardAi??r. KA?mbette ve mezarlarda kitabe olmadAi??AYAi??ndan yatAi??rlarAi??nAi??n kimlikleri bilinmemektedir.

KUZUAi??AM BABA ZAi??YARETAi??

MuratbaAY (Maslahat) kAi??yA? sAi??nAi??rAi??nda, KatranlAi?? dere semtinde, KuzuAi??am daAYAi??nAi??n tepesinde moloz taAYlarla Ai??evrili 6 adet mezar vardAi??r. YatAi??rlarAi?? hakkAi??nda bir bilgi bulunmamaktadAi??r. Halk arasAi??nda AYehit kiAYiler olduAYu rivayet edilir.

KA?Ai??A?K POSTLU BABA ZAi??YARETAi??

HarAi??lAi?? kAi??yA?nA?n doAYusundaki KA?Ai??A?k Postlu DaAYAi?? yamacAi??nda, moloz taAYlarla yapAi??lmAi??AY, kitabesi olmayan bir mezardAi??r. YatAi??rAi??nAi??n ermiAYlerden bir kiAYi olduAYu rivayet edilir.

VELAi?? BABA TA?RBESAi??

Aras (Veli Baba) kAi??yA?nA?n gA?neydoAYu kenarAi??nda, duvar iAi??ine alAi??nan kAi??y mezarlAi??AYAi??nAi??n, kAi??rmAi??zAi?? dA?zgA?n kesme taAYtan yapAi??lmAi??AY, 5x5x3 m. boyutlarAi??nda kare planlAi?? A?zeri taAY kubbe ile Ai??rtA?lmA?AY bir kA?mbettir. DoAYuya bakan kapAi??sAi??nAi??n A?zerinde 45×60 cm Ai??lAi??A?sA?nde kitabesi bulunmaktadAi??r . Ai??ki taAY merdivenle inilerek kA?mbete girilir. TA?rbede iki tahta sandukalAi?? mezar vardAi??r. Kitabeleri olmadAi??AYAi??ndan kimlikleri belli deAYildir. Bu mezarlardan birinin ai???Veli Babaai??? adAi??yla anAi??lan Horasan Erenine ait olduAYu, diAYerinin kAi??z kardeAYine ait olduAYuna inanAi??lAi??r. Veli Babaai??i??nAi??n, YaAYan ve Horasan Baba ile birlikte buraya geldikleri rivayet edilmektedir. Veli Baba TA?rbesi kapAi??sAi?? A?zerindeki dAi??rt satAi??rlAi??k yazAi??yAi?? Z.BaAYar AYAi??yle okumuAYtur;

Tarihai??i??i tecdit

…dAi??r bu mekA?nai??i??ai??i??ai??i??ai??i??ai??i??.. x Fatiha kAi??l ruhuna olsun her zaman ai??i??. (kAi??l) da kA?lli inhidamai??i??.x Tacdit etti Ahmed aAYa bA? tamam ai??i??. Ai??bni AYeyh seyyid Ai??mer.x CennetA?l-Huld olsun ol ai??i?? ai??i??. Ai?? dedi (tA?miyeli) tarihin x Etdi ihya bu makamAi?? ai??i??

Bu kitabeden tA?rbeyi harap vaziyetten Ahmet AAYaai??i??nAi??n kurtarAi??p tamir ettirdiAYi anlaAYAi??lmaktadAi??r.(A.Az.Beygu Erzurum Tarihi)


Bibliyografya

A.Az. Beygu, Erzurum Tarihi 1936 Z. BaAYar, Ai??ctimai Adetlerimiz, Ai??nanAi??larAi??mAi??z ve Erzurum ilindeki Ziyaret Yerlerimiz H.H. KadAi??oAYlu, Kutlu Pasinai??i??in Kutlu Yedi Ereni H.B. TopdaAYAi??, Erzurum ve Ai??evresinde Medfun Manevi MimarlarAi??mAi??z S. Bulut, Erzurumai??i??da Ai??z BAi??rakanlar M.SAi??tkAi?? Aras, Erzurumai??i??un Manevi MimarlarAi??

 

Yan taraf