HAi??ZIK MEHMED EFENDAi??

HAi??ZIK MEHMED EFENDAi??

(1690 ai??i?? 1764) Divan Azairi, Alim, Erzurum MA?ftA?sA?

HA?zAi??k Mehmed Efendi, H.1102, M.1690 yAi??lAi??nda Erzurumai??i??da doAYdu. AsAi??l adAi?? Mehmed, mahlasAi?? HA?zAi??k dAi??r. Hz. Peygamberai??i??in soyundan geldiAYi iAi??in Seyyid Mehmed adAi??yla anAi??lmAi??AYtAi??r.

BabasAi?? Ai??spirli mA?derris Ebubekir Efendi Erzurumai??i??un tanAi??nmAi??AY alimlerinden olup ai???Kara Bekirai??? lakabAi??yla tanAi??nAi??r. Kara Bekir Hoca Hatuniye Medresesi MA?derrisi iken 1713 yAi??lAi??nda vefat etmiAYtir.

Ai??lk eAYitimini babasAi??ndan alan Mehmed efendi, daha sonra Ai??hlA?siye Medresesi mA?derrisi MA?ftA? Ai??mer efendi ve KazA?bA?di Ahmed efendiden ders aldAi??, tanAi??nmAi??AY A?limlerden okudu. Tahsilini tamamladAi??ktan sonra ilk Ai??brahim PaAYa Medresesinde, sonra Hatuniye (Ai??ifte Minareler) Medresesinde mA?derrislik yaptAi??.

Erzurumai??i??da elli yAi??l kadar ilim ve irfan hayatAi?? iAi??inde bulunan, Ai??ok iyi FarsAi??a bilen ve edebiyatla da meAYgul olan Seyyid Mehmed efendi, AYiirlerinde ai???iAYinin ehli, ustaai??? anlamAi??na gelen HA?zAi??k mahlasAi??nAi?? kullanmAi??AYtAi??r.

HA?zAi??k Mehmed Efendi, H.1170 (M.1757) yAi??lAi??nda Erzurum MA?ftA?lA?AYA? gAi??revine getirilmiAY ve Ai??lA?mA?ne kadar bu gAi??revi sA?rdA?rmA?AYtA?r.

Erzurum MA?ftA?sA? HazAi??k Mehmed Efendi H.1177 M.1764 yAi??lAi??nda vefat etmiAYtir. Mehmed Hazik Efendinin Ai??lA?mA?ne, Ai??AYrencilerinden Erzurumlu Ai??brahim HakkAi??;

Hazik Efendi alim ercA?mendi ai??i?? AllA?me kendi A?lem beAYendi.

Hak rahmet etsin, ruhuna gitsin ai??i?? Cennette tatsAi??n bin AzA?hd-A? kendi

HAKKI denildi fevtine tarih – HAKKA yAi??neldi HAZIK EFENDAi??

Diyerek tarih dA?AYA?rmA?AYtA?r.

HA?zik Mehmed Efendi ErzincankapAi?? KabristanAi??na defnedilmiAY, ancak mezarlAi??AYAi??n kaldAi??rAi??lmasAi?? neticesinde, kabri kaybolmuAYtur. KAi??rmAi??zAi?? taAYtan yapAi??lmAi??AY mezar taAYAi?? Erzurum MA?zesindedir.

HA?zik Mehmed Efendi, bazAi?? AYiirlerinde Erzurum ve yAi??resinde kullanAi??lan deyim ve tabirlere rastlanan, mahalli Ai??zellikleri koruyan bir divan AYairidir. Rahat, akAi??cAi?? ve pA?rA?zsA?z AYiir uslubu vardAi??r. Aziirlerinde Ai??irkin ve kaba sAi??yleyiAYe Ai??ok az rastlanAi??r. Manaya ve hikmete Ai??nem vermiAY, aAYAi??rbaAYlAi??lAi??k, nezaket ve yumuAYaklAi??k AYiirlerinde hA?kim unsurlardAi??r.

HA?zAi??k, 18. asAi??rda Erzurumai??i??un yetiAYtirdiAYi bir klasiktir. Tasavvufi aAYkla beraber dA?nyevi aAYk da AYiirlerinin konusunu teAYkil etmiAYtir.

HA?zAi??kai??i??in AYiirleri ai???DivA?n-Ai?? HA?zAi??k Efendiai??? adAi??yla, kendisi de bir AYair olan Erzurum Ahmediye Medresesi mA?derrisi AbdA?rrezzA?k Ai??lmi Efendi tarafAi??ndan bir araya getirilerek yayAi??mlanmAi??AYtAi??r (Ai??stanbul-1318). DivA?nai??i??da bir miai??i??rA?ciye, iki naai??i??t, beAY kaside, 26 tarih, iki mersiye, 220 gazel bulunmaktadAi??r.

HazAi??k Mehmed Efendiai??i??nin Divanai??i??Ai??ndan baAYka, kaynaklarda iki eserinden daha sAi??z edilmektedir. Bunlardan biri KadAi?? Beyzaviai??i??nin tefsirini aAi??Ai??klayan ai???Taai??i??likA?tai??i??ala Tefsiriai??i??l ai??i??BeyzA?vAi??ai???, diAYeri ai???Fetvalarai??? adlAi?? eseridir. Ancak bu iki eser ele geAi??memiAYtir.

Mehmet Hazik Efendi zamanAi??nda yapAi??lan bazAi?? camilerin manzum tarih kitabelerini hazAi??rlamAi??AYtAi??r. Ai??rneAYin Zeynel Camiinin kitabesini yazmAi??AYtAi??r.


BAi??BLAi??YOGRAFYA

Ai??.H.KonyalAi??, Abideleri ve Kitabeleri ile Erzurum Tarihi 1960 s.432

Naci OkAi??u, D.Ai??.A, cilt 17 s.122

H.A.KasAi??r, Erzurum Azairleri

Z.F.FAi??ndAi??koAYlu, Erzurum Azairleri

M.Nusret (Som), TarihAi??e-i Erzurum

Yan taraf