GA?NERAi?? SA?LEYMAN NECATAi??

GA?NERAi?? SA?LEYMAN NECATAi??

(1889-1944) Erzurum Milletvekili

Erzurum Kongresi KarakAi??se Delegesi

SA?leyman Necati GA?neri, 17 Nisan 1889ai??i??da BingAi??l-KiAYAi??ai??i??da doAYmuAYtur. KiAYAi??lAi?? DefterdA?r HacAi??hA?fAi??zzA?de Mehmet Galip Beyai??i??in oAYludur. Annesi Kahraman AAYaai??i??nAi??n kAi??zAi?? Emine HanAi??mai??i??dAi??r. Ai??lk mektebi ve RA?AYtiye mektebini doAYduAYu KiAYAi??ai??i??da, Ai??dadi ve Hukuk mektebini Konyaai??i??da okumuAY, 1911ai??i??de mezun olmuAYtur. DibabzA?de Mustafa efendiai??i??nin kAi??zAi?? Naciye HanAi??mla evlenmiAY ve bu evlilikten biri kAi??z dAi??rt Ai??ocuAYu dA?nyaya gelmiAYtir.

SA?leyman Necati GA?neri, Ai??stanbulai??i??da 1 Mart 1944 tarihinde vefat etmiAY ve Merkezefendi kabristanAi??na defnedilmiAYtir.

S.Necati GA?neri, Konyaai??i??da Ai??eAYitli okullarda Ai??AYretmenlik yapmAi??AY, 1913ai??i??de Erzurum Ai??ttihat ve Terakki Mektebi MA?dA?rA? ve TA?rkAi??e muallimi olarak atanmAi??AYtAi??r. Ayni zamanda Erzurum VilA?yet Meclis-i Umumiai??i??de KAi??AYi A?zA?sAi?? olarak Ai??alAi??AYmaya baAYladAi??. Erzurumai??i??un iAYgali (16 Azubat 1916) A?zerine tekrar Konyaai??i??ya dAi??ndA?. 7 Ekim 1918ai??i??de tekrar Erzurumai??i??a geldi ve bir hafta sonra dAi??rt sAi??nAi??flAi?? Ai??zel Albayrak Mektebiai??i??ni aAi??tAi??. Sonra dostlarAi??yla Ai??stihlA?s-Ai?? Vatan Cemiyetiai??i??ni kurdu. 1913ai??i??de Erzurumai??i??da Ai??Ai??karAi??lan ancak iAYgal sebebiyle kapatAi??lan Albayrak Gazetesiai??i??ni 5 Mart 1919ai??i??da yeniden Ai??Ai??karmaya baAYladAi??.

VilA?yA?t-Ai?? Azarkiye MA?dafaayAi?? Hukuk Cemiyeti Erzurum Azubesinde faal gAi??revlerde bulundu. Bu cemiyetin 17 Haziran 1919ai??i??da yapmAi??AY olduAYu Vilayet Kongresiai??i??nin raporunu hazAi??rladAi??. Erzurum Kongresiai??i??ne de VilA?yA?ti Azarkiye MA?dafaayAi?? Hukuk Cemiyeti KarakAi??se (AAYrAi??) delegesi olarak katAi??ldAi?? ve Kongrenin divan katipliAYini yaptAi??. Kongre sonunda ilan edilen

Azark-Ai?? Anadolu MA?dafaa-i Hukuk Cemiyeti Beyannamesiai??i??ni imzalayan 45 kiAYi arasAi??nda olup KarakAi??se (AAYrAi??) delegesi olarak imza atmAi??AYtAi??r.

SA?leyman Necati bey, son OsmanlAi?? Meclis-i MebusanAi?? iAi??in (6 Ocak 1920) yapAi??lan seAi??imlerde Erzurum Milletvekili seAi??ildi. Ai??stanbulai??i??un iAYgali ve Meclisin daAYAi??tAi??lmasAi?? A?zerine Ankaraai??i??ya gelerek I. DAi??nem Erzurum Mebusu olarak TBMM bulundu. (23 Nisan 1920 ai??i?? 10.08.1923)

SA?leyman Necati Bey, 1925 sonbaharAi??nda AYapka hadisesinde olduAYu ileri sA?rA?lerek diAYer hemAYehrileri ve aAYabeyi Mithat TuranlAi?? ile Ai??nce Burdurai??i??a sevk edildi. Daha sonra Ai??zmir suikastAi?? hadisesinden dolayAi?? tutuklandAi??, Ai??zmir ve Ankara Ai??stiklal Mahkemelerinde yargAi??landAi?? ve beraat etti. Mustafa Kemalai??i??in isteAYi A?zerine Ai??stanbul KAi??z Lisesi ve DarA?AYAYafaka Lisesiai??i??nde tarih ve coAYrafya muallimliAYi yaptAi??. AtatA?rkai??i??A?n isteAYiyle V.dAi??nem devre arasAi?? seAi??imlerinde kendi haberi olmaksAi??zAi??n, Zonguldak mebusu seAi??ildi (26.11.1937 ai??i?? 3.4.1939)

SA?leyman Necati GA?neriai??i??nin 10.04.1938 tarihli kAi??sa bir takdim yazAi??sAi?? ile tanAi??ttAi??AYAi?? hatAi??ralarAi?? Ali Birinci tarafAi??ndan yayAi??na hazAi??rlanmAi??AY ve KasAi??m 1999ai??i??da Erzurum KitaplAi??AYAi?? (Dergah YayAi??nlarAi??) yayAi??nlanmAi??AYtAi??r.


Bibliyografya

F. KAi??rzAi??oAYlu, BA?tA?nA?yle Erzurum Kongresi

YA?Ai??el Ai??il, Erzurum Kongresiai??i??ne KatAi??lan Delegeler

M.TaAYyA?rek, Erzurum Kongresi

M.Ai??elik, Erzurum KitabAi??

Ali Birinci, SA?leyman Necati GA?neri HatAi??ra Defteri

S.Bulut, Erzurumai??i??da Ai??z BAi??rakanlar

C.DursunoAYlu, Milli MA?cadelede Erzurum

E.KonukAi??u, SelAi??ukludan Cumhuriyete Erzurum

Yan taraf