DERVİŞ AĞA CAMİİ

Dervişağa Camii Kitabesi Dervişağa Camii ve Türbesi

DERVİŞ AĞA CAMİİ

Erzurum Gülahmet Caddesi üzerinde, önünde baldaken türbe ile birlikte görülen camiidir. Kaynaklara göre Hacı Derviş İbrahim Ağanın babası Bektaş Ağa bu caminin yerine küçük bir mescit yaptırmıştır. Oğlu bu mescidi yıktırarak H.1130/M.1718 yılında mevcut camii yaptırmıştır. Cami giriş kapısı üzerinde bulunan 0.50 x 0,65 cm.lik onarım kitabesinin metni şöyledir;

Zihi el-hac Derviş Ağa merhum Anın asar-ı hayrından bu cami Perakende iken vakfı cidarı Yed-i Avni cedidin kıldı sati Zer ü sim bezl-i kudretle bu cayı Ziya saldı cedidi oldu lâmi Ki sahib-i tevliyet el hac Müştak (Müderris) bin Abdurrahman nam vâki Görenler okurlar Barekallah Hem ittiler Sena-i küll-i sami Tamam oldukta Yümni dedi tarih İyü tamir olundu iş bi cami Eser hame-i Mustafa el Kâni Sene 1261

Kitabenin anlamı: “ Merhum Hacı Derviş Ağanın hayırlı eserlerinden biri olan bu cami, ne güzeldir. Onun bir duvarı yıkılmış iken bir yardım eli onu yeniden yaptırdı. Bu yere altın ve gümüş saçıldı. Onların kudretiyle yeniden burası aydınlandı ve parladı. (Derviş ağa Vakfı Mütevellisi) sahibi Abdurrahman oğlu Müderris Hacı Müştak tarafından tamir edildi. Görenler, Allah mübarek etsin dediler. İşitenlerin hepsi de övdüler. Onarım tamamlanınca Yümni (kitabeyi yazan kişinin adı) şu tarihi söyledi: El-Kâni Mustafa’nın (taşa yazan usta) kalem eseri, bu cami iyi tamir edildi.1261/1845”

Kitabeden ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde 581/1 numaralı defterin 97. Sahifesinde kayıtlı Hacı Bektaş oğlu Hacı Derviş İbrahim’e ait H.1139/ M.1726 tarihli Vakfiyeden bu caminin H.1130/M.1718 yılında yapıldığı ve 1845 yılında onarıldığı anlaşılmaktadır.

Derviş Ağa Camii, Erzurum’da çok yaygın olan bir mimari tarzda yapılmıştır. Caminin önünde dört sütuna oturan üç kubbeli son cemaat yeri bulunmaktadır. İçerisi tromplu geçişlere sahip tek kubbe ile örtülüdür. Giriş kapısı kademeli sivri kemerli ve iki yanda sütuncelidir. Kapı alınlığına onarım kitabesi yerleştirilmiştir. Caminin taş mihrabı mukarnas kavsaralıdır, üç kaval silme ile çerçevelenmiştir. Minare 26 m. yükseklikte olup kare kaidelidir. Kaidesi kesme taştan yapılmış olan minarenin gövdesi tuğladır. Kesme taştan yapılan şerefenin altında kaval silmeleri vardır. Caminin yapılışında cephelerde düzgün kesme taş, diğer yerlerde moloz taş kullanılmıştır.


Bibliyografya

H. Yurttaş, Ağaların Hayratı İ.H. Konyalı, Abideleri ve Kitabeleri ile Erzurum Tarihi H.Yurttaş, H.Özkan, Z.Köşklü vd. Yolların, Suların ve Sanatın Buluştuğu şehir Erzurum – 2008 H. Gündoğdu, Erzurum ve Çevresindeki Tarihi Kalıntılar. Şehri Mübarek Erzurum

 

Yan taraf