CAi??RAi??T

CAi??RAi??T

(At A?stA?nde oynanan savaAY oyunu)

AdAi??nAi?? oynandAi??AYAi?? alet olan ve Ai??evgen de denilen ucu sivri olmayan mAi??zraktan alAi??r. Kelimenin aslAi?? ArapAi??a ai???cerAi??dai???dir (kabuAYu soyulmuAY hurma aAYacAi??). Cirit, binicilikte ve mAi??zrak fAi??rlatmakta ustalAi??k isteyen Orta Asya kAi??kenli eski TA?rk savaAY oyunu olup, belirli Ai??lAi??A?lerle sAi??nAi??rlanmAi??AY dA?z alanda karAYAi??lAi??klAi?? iki takAi??mAi??n belirli kurallarla oynadAi??klarAi?? bir oyundur. Atletizmin dAi??rt atma dalAi??ndan biri olan cirit atma ise (diAYerleri disk atma, gA?lle atma, Ai??ekiAi?? atma)atlAi?? cirit oyununun dAi??AYAi??nda kiAYilerin tek baAYAi??na yaptAi??klarAi?? bir spor faaliyetidir.

Cirit oyununda her atlAi??nAi??n elinde normal bir mAi??zrak kalAi??nlAi??AYAi??nda ve yaklaAYAi??k 1,5 m. uzunluAYunda meAYe dalAi??ndan bir sopa bulunur ve takAi??mlar 100 m. kadar aralAi??kla karAYAi??lAi??klAi?? dizilirler. Ai??Ai??lerinden birinin rakip takAi??ma doAYru yaklaAYarak ciridini seAi??tiAYi bir atlAi??ya fAi??rlatAi??p kaAi??masAi??yla oyun baAYlar ve karAYAi??lAi??klAi?? hA?cumlarla geliAYerek devam eder. SA?resi iki devre halinde 1,5 saat kadardAi??r.

KurallarAi?? olan bu oyunda attAi??AYAi?? ciritle karAYAi?? oyuncuyu vuran baAYarAi??lAi?? kabul edilir ve puan alAi??r, atAi?? vuran ise baAYarAi??sAi??z sayAi??lAi??r ve puan kaybeder. En yA?ksek puanAi?? kendisine atAi??lan ciridi havada yakalayan oyuncu kazanAi??r. Rakibine Ai??ok yaklaAYAi??p ciridini atmadan atar gibi yaparak ona ai???aman tanAi??yanai??? oyuncu da yine yA?ksek puan alAi??r.

AtlarAi??n birden hAi??zlanmalarAi?? ve ani mA?nevra yapmalarAi??, oyuncularAi??n ciridin kendilerine deAYmemesi iAi??in eyer boAYaltmalarAi??, atlarAi??ndan inmeden eAYilerek yerden cirit almalarAi??, Ai??zellikle kendilerine atAi??lan ciridi havada yakalamalarAi?? oyunun en hareketli ve en heyecanlAi?? figA?rleridir.

AtalarAi??mAi??z boAY zamanlarAi??nAi?? deAYerlendirmek iAi??in kendi koyduklarAi?? kurallarla cirit oynamAi??AYlardAi??r. Bu oyunu gayri resmi olarak herkes oynamAi??AYtAi??r.

Cumhuriyet dAi??neminde atlAi?? ciridin ilk resmi kuruluAYu, Erzurumai??i??da 1957 yAi??lAi??nda kurulan Erzurum AtlAi??spor Ai??htisas KulA?bA?ai??i??dA?r. Bu kulA?p kendi bA?nyesinde takAi??mlar oluAYturmuAY ve hafta sonlarAi?? Erzurum/KavakkapAi??ai??i??da, daha sonra KAi??AYkai??i??te sA?rekli, TA?rkiyeai??i??de ise davet edildikleri AYehirlerde oynayarak, bu sporu unutulmaktan kurtarmAi??AYtAi??r. Erzurum AtlAi??spor kulA?bA?nA?n bu mA?cadelesi Binicilik Federasyonuai??i??nun dikkatini Ai??ekmiAY, faaliyet alanAi??na atlAi?? ciriti sokmuAY ve Beden Terbiyesi Genel MA?dA?rlA?AYA?nce ilk resmi AtlAi?? Cirit mA?sabaka talimatAi?? 2.6.1972 tarih 03.112 sayAi??yla kabul edilip uygulanmaya baAYlanmAi??AYtAi??r. 1988ai??i??deai???Ciritai??? oyunlarAi?? YAi??netmenliAYi, 1990ai??i??da AtlAi?? Cirit MA?sabaka TalimatAi?? yeniden hazAi??rlanmAi??AYtAi??r.

Bu YAi??netmeliAYe gAi??re kulA?plerin iAYtirakiyle AtlAi?? Cirit kulA?bA? bulunan illerde teAYvik mA?sabakalarAi?? yapAi??larak TA?rkiye birincilik yarAi??AYmalarAi?? yapAi??lmaktadAi??r.


BAi??BLAi??YOGRAFYA

Nihat Gezder, Atasporu Cirit

Feyzi HalAi??cAi??, D.Ai??.A.c.8 s.27

Yan taraf