BOYAHANE HAMAMI

BOYAHANE HAMAMI

Erzurum Karaköse Mahallesinde Cennet Çeşmesi karşısındadır. Hamamın kapısı üzerinde bulunan ancak günümüzde yerinde olmayan, ne olduğu da bilinmeyen mermer kitabenin metnini, Mehmet Nüsret Tarihçe-i Erzurum kitabında şöyle yazmıştır:

Amere haze’l-Hamâme el-mahmiyyeti ani’l-âfâti vel-beliyyeti eyyamün halifetü’z-zaman Sultan Süleyman Hân ibni Selim Hân edamallahü mülkehü el hac Emin Paşa yessirüllahü ma yüridû ve yeşâu fi’d-dünya ve’l-âhiretü. Sene erba’a ve seb’îne ve tis’a mi-etin.974 H.

Kitabenin anlamı:

Allah belâlardan ve afetlerden korusun, bu hamamı, zamanın halifesi – Allah saltanatını daim eylesin- Selim Han’ın oğlu Sultan Süleyman Hanın Hilâfeti döneminde, – Allah dünya ve ahirette işlerini kolaylaştırsın- hacı Emin Paşa tarafından dokuzyüz yetmiş dörtde yaptırıldı. Buna göre Boyahane Hamamı (H.974/M.1566)’de yaptırılmıştır.

Bu binanın yaptırıldığı muhitde boyacılar sanatlarını yaptıklarından, hamam ve cami Boyahane olarak isimlendirilmiştir. Bu yapıda kadınlar ve erkekler bölümü ayrı ayrı düşünülmüş çifte hamam olarak inşa edilmiş, ancak kadınlar kısmının soyunmalık bölümü H.1030/M.1621 tarihinde camiye dönüştürülmüştür.

Boyahane Hamamı, soyunmalık, ılıklık, sıcaklık ve külhandan oluşmaktadır. Hamamın soyunmalık kısmına eyvan türü bir kapı ile girilmektedir. Kubbe ile kapatılmış olan soyunmalık oldukça ferahtır. Bu bölümden geniş bir kemer açıklığı ile ılıklık bölümüne geçilmektedir. Sıcaklık bölümünde, dört sivri tonozlu eyvan, ortada kubbe ile kapatılmış sekizgen mekan ile köşelerde kubbeli sekizgen halvet hücreleri yer almaktadır. Binanın cephelerinde düzgün kesme taş, kubbe ve tonozlarda tuğla malzeme kullanılmıştır.

Boyahane Camii ve Hamamı (R.H.Ünal)

BİBLİYOGRAFYA

İ.H.Konyalı, Erzurum Tarihi

M.N.Som, Tarihçe-i Erzurum (Yayına hazırlayan A.Fidan)

H.Gündoğdu, A.A.Bayhan, M.Arslan Sanat Tarihi Açısından Erzurum

A.Zeynel, Erzurum Ekonomisi

H.Yurttaş, H.Özkan,Z.Köşklü vd Yolların, Suların ve Sanatın Buluştuğu Şehir Erzurum

Yan taraf