ALVARLI MUHAMMED LÜTFİ EFE

ALVARLI

MUHAMMED LÜTFİ EFE

(1868 – 1956)

Mutasavvıf – şair

Nakşibendi şeyhi

Muhammed Lütfi (Budak) Efendi, 1868 yılında Hasankale (Pasinler) ilçesinin Kındığı köyünde doğdu. Babası Hoca Hüseyin Efendi, annesi Seyide Hatice Hanım’dır. İlk öğrenimini babasından aldıktan sonra medreseye devam ederek, zamanın tanınmış alimlerinin derslerini takip etti.

1891 yılında Hasankale’nin Sivaslı Camii’ne imam tayin edildi. Ayni yıl babası ile birlikte Bitlis’e giderek, Nakşibendi şeyhi Muhammed Pir-i Küfrevi’ye intisap etti. Riyâzetini tamamladıktan sonra şeyhinin halifesi olarak Hasankale’ye döndü. Bir süre buradaki görevine devam etti. Daha sonra Erzurum’un Dinarkom köyünde imamlık yaptı.

12 Şubat 1916 tarihinde Rusların Erzurum ve çevresini işgale başlaması üzerine Yavi köyünde görevine devam etmiştir.

Rusların çekilmeye başlamaları ve Ermenilerin katliama girişmeleri üzerine Yavi ve çevresindeki köylerden topladığı altmış kadar gönüllü ile Oyuklu köyü yakınlarında bulunan düşman karargahına saldırdı, düşmanı püskürterek etkisiz hale getirdi. Daha sonra Haydari Boğazı’ndaki Zerdige köyünde nizami orduyla birleşerek 12 Mart 1918 günü Erzurum’a girdi. Ayni gün babası şehit düştü.

Erzurum’un kurtuluşundan sonra Hasankale’ye döndü ve Alvar köyü halkının isteği üzerine oraya yerleşti. Halk arasında “ Alvar İmamı” ve “Efe Hazretleri” unvanıyla tanındı. Nakşibendi-Hâlidi şeyhi olarak 1939’a kadar bu köyde, bu tarihten sonra da Erzurum’da bölge halkını irşad ile meşgul oldu. 12 Mart 1956’da vefat etti. Cenazesi Alvar köyü’nde, şu anda bir türbeye dönüşen yerde defnedildi. (Vefatından sonra ailesi Budak soyadını bırakıp “Mazlumoğlu” soyadını almıştır.)

Alvarlı Muhammed Lütfi Efe, Erzurum’un son zamanlarda yetiştirdiği ünlü isimlerden biri olup, şair, mutasavvıf, âlim şahsiyettir. Şiirlerinde dini-tasavvufi konular ağırlıktadır.

Alvarlı Efe şiirlerinde “Lütfi” mahlasını kullanmıştır. Muhammed Lütfi Efe’nin şiirleri, mektupları ve nesirleri ölümünden sonra oğlu Seyfeddin Mazlumoğlu tarafından derlenerek, “Hülâsatü’l – Hakayık ve Mektûbat-ı Hâce Muhammed Lütfi” adı altında, Avlarlı Efe Hazretleri İlim ve Sosyal Hizmetler Vakfı tarafından yayınlanmıştır (1974-İstanbul). Bu kitapta 700’ü aşkın şiir mevcuttur.

Alvarlı Muhammed Lütfi Efe, ömrü boyunca dünya malına sahip olmayı hiç arzu etmemiş, vefat ettiği güne kadar sofrasına misafirsiz oturmamış, insanları incitmemeyi ve hiçbir ferdi hor görmemeyi kendisine düstur edinmiş, hülâsa Ahlâk-i Muhammedi kendisinde tekâmül etmiş bir insani kâmildir.

ERZURUM DESTANI BAYRAM O BAYRAM OLUR

Erzurum kilidi mülk-i islâmın Mevlâ bizi afvede

Mevlâya emânet olsun Erzurum. Gör ne güzel iyd olur

Erzurum dermendi ehl-i imanın Cürm ü hatâlar gider

Mevlâya emânet olsun Erzurum. Bayram o bayram olur

Rabbim beldemize merhamet ede Merhamet ede Râhim

Ahalisi râh-ı Mevlâya gide Dermanı vere Hakîm

Enbiya evliya bir himmet ede Lûtfede lûtf-i Kadîm

Mevlâya emanet olsun Erzurum. Bayram o bayram olur

 

Binlerce bin müdfün evliyâsı var Feyz-i muhabbet-i Hak

Zahir bâtın nice asfiyası var Nûr-i hidâyet siyâk

Feyz-ü berekât-ı Kibriyası var Cennet-i â’la durak

Mevlâya emânet olsun Erzurum. Bayram o bayram olur

Rabbim hıfzeyle düşman şerrinden Hakk’ı seven merd-i şîr

Gazab göstermeye berr-ü bahrinden Kalbi olur müstenir

Hususa ki Erzurum’un şehrinden Allah ola dest-i gîr

Mevlâya emânet olsun Erzurum. Bayram o bayram olur

Kalblerinde dolsun feyz-i Rabbâni Merhametin kânıdır

Ahâlisi bulsun rahmi Rahmâni Afv u kerem şânıdır

Lütfi Erzurum’dan gördün ihsani Hep anın ihsânıdır

Mevlâya emânet olsun Erzurum. Bayram o bayram olur

SEYREYLE GÜZEL

Seyreyle güzel kudret-i Mevlâ neler eyler

Allah’a sığın adl-i Teâlâ neler eyler

Elbet yürütür fermânını Kâdir u Kayyûm

Herkese lâlik sırr-ı tecellâ neler eyler

Âlemleri var eyleyen Allahu’Alîm’dir

Gözler görecek mihr-i muâlla neler eyler

Eltâf-ı Kadîm rahm-ı Azîm Bârı Teâlâ

Kerem-i Kerîm şems-i mücellâ neler eyler

Lütfi der-i dergâh-ı İlâhî’de sebât et

Nazlı niyâz et Hakk’a temennâ neler eyler


BİBLİYOGRAFYA

Selahattin Kıyıcı, T.D.V.İslam Ansiklopedisi 2.cilt

H.Ali Kasır, Erzurum Şairleri

S. Bulut, Erzurum’da İz Bırakanlar

A.Ersöz , Avlarlı Efe Hazretleri

T. Karabey, Şehri Mübârek Erzurum

H.B. Topdağı, Erzurumun Manevi Mimarları

S.Mazlumoğlu, Şehri Erzurum

M.Çelik, Erzurum Kitabı

Yan taraf