AHMEDAi??YE MEDRESESAi??

AHMEDAi??YE MEDRESESAi??

(Ahmediye DarA?lhadisi)

Erzurum Murat PaAYa Mahallesinde, Murat PaAYa Camiiai??i??nin doAYusunda ve bitiAYiAYindedir.

Ahmediye Medresesinin yapAi??m yAi??lAi??nAi?? ve yaptAi??ranAi??nAi?? belirten kitabe giriAY kapAi??sAi??nAi??n hemen A?zerinde yer alAi??r. 96 cm eninde ve 42 cm uzunluAYundaki mermere devrinin nesih yazAi?? A?slubu ile A?Ai?? satAi??r halinde yazAi??lan kitabenin birkaAi?? kelimesi okunamamaktadAi??r. Okunabilen kAi??smAi??n yazAi??lAi??AY AYekli AYAi??yledir;

  1. An Aliyyin RadiyallahA? anh an-in-nebiyyi aley-his-selA?m
  2. Menai??i??.. Hafiza alA? A?mmeti erbeiai??i??ne hadAi??sen kA?tA?be fi zA?mret-il-ulA?ma
  3. ai??i??.. ai??i??..Ai??lA?llA?h-il-Gani Ahmed ibn-i Aliyy-ibni Yusuf Fi Erbaa aAYere ai??i?? sebamiye

Bu kitabeye gAi??re medreseyi 714 veya 724 hicri (M. 1298 veya 1308) yAi??lAi??nda ALAi?? oAYlu AHMED yaptAi??rmAi??AYtAi??r. Bu zatAi??n dedesinin adAi?? da YUSUFai??i??dur.

Kitabenin ikinci satAi??rAi??ndaki ai??? A?mmetimden kAi??rk hadis ezberleyen ulA?ma zA?mresine yazAi??lAi??rai??? mA?nasAi??na gelen ve Hazreti Aliai??i??nin Hazreti Peygamberden rivayet ve naklettiAYi hadAi??se gAi??re burasAi??nAi??n bir DarA?l HadAi??s olduAYu anlaAYAi??lmaktadAi??r.

Devrinin karekteristik mimari vasAi??flarAi??nAi?? taAYAi??yan bu tarihi abidenin kuzey cephesindeki niAYin bir mihrap olabileceAYi dolayAi??sAi?? ile buranAi??n mescit olduAYu bilinmektedir. Ancak bu mescit bAi??lA?mA? yAi??kAi??lmAi??AYtAi??r. Ahmediye Medresesine ait kA?t ve kAi??sa minare 1928 yAi??lAi??nda rA?zgarAi??n etkisi ile yAi??kAi??lmAi??AY, daha sonra yerine bugA?nkA? minare inAYa edilmiAYtir. Bu minareyi bugA?n Murat PaAYa Camii kullanmaktadAi??r.

KapalAi?? avlulu, iki eyvanlAi??, revaksAi??z, tek katlAi?? bir medresedir ve dikdAi??rtgen bir alan A?zerine oturmaktadAi??r.

Medresenin kuzeyinden olduAYu bilinen mescit kAi??smAi?? ve bunun Ai??nA?nde olmasAi?? gereken taAi??kapAi??nAi??n tamamen ortadan kalkmasAi?? nedeniyle, gA?nA?mA?zde binaya kuzeydoAYu kAi??AYedeki odanAi??n kapAi??sAi??ndan girilmektedir.

Ahmediye Medresesinin orta bAi??lA?mA?nA? Ai??rten aynalAi?? Ai??apraz tonozlu kapalAi?? avlunun kuzey ve gA?neyinde 4.30 x 3.85 m. Ai??lAi??A?lerinde sivri beAYik tonozlu iki eyvan bulunmaktadAi??r. Bunlardan birincisi giriAY eyvanAi??, ikincisi ise arka duvarlarAi??nda bir mihrap bulunan ana eyvandAi??r. EyvanlarAi??n arasAi??nda yer alan 9.10 m. derinliAYinde ve 4.45 m. geniAYliAYinde dikdAi??rtgen AYeklindeki avlunun A?zeri Ai??apraz tonozla Ai??rtA?lA?dA?r. Avlunun doAYusunda ve batAi??sAi??nda oldukAi??a dar ikiAYer odaya yer verilmiAYtir. AyrAi??ca yapAi??nAi??n dAi??rt kAi??AYesinde tonozlarla kapatAi??lmAi??AY simetrik bA?yA?k boyutlu dAi??rt oda daha bulunmaktadAi??r. BA?tA?n odalarAi??n kapAi??larAi?? avluya aAi??Ai??lmaktadAi??r. Yakutiye Medresesinde olduAYu gibi Ai??atAi?? dA?zeyinden taAYAi??rAi??lmAi??AY, ortada aAi??Ai??lan fenerle de kademeler halinde yA?kselen piramidal bir gAi??rA?ntA? elde edilmiAYtir. SA?sleme yAi??nA?nden oldukAi??a sade bir yapAi?? olup, eyvan kemerlerindeki sA?tA?ncelerde Yakutiye Medresesiai??i??ndeki gibi iri bitki motifleri yer almaktadAi??r. Medresenin koridorundaki saAY ve sol kAi??AYelerde gAi??mme halindeki zarif baAYlAi??klAi?? sA?tuncuklar abideye gAi??nA?l Ai??ekici bir ahenk temin etmiAYtir.

 

Ahmediye medresesi Ahmediye Medresesi arka gAi??rA?nA?AY


Bibliyografya

Ai??.HakkAi?? KonyalAi??, Abide ve Kitabeleriyle Erzurum Tarihi,

V.KaAi??dAi??oAYlu , Erzurumai??i??da Ai??lhanlAi??lar DAi??nemi Medreseleri

G.Solmaz, Erzurum Tarihi Eserleri

H.GA?ndoAYdu, A.A.Bayhan, M.Arslan Sanat Tarihi AAi??Ai??sAi??ndan Erzurum

H.YurttaAY,H.Ai??zkan,Z.KAi??AYklA? YollarAi??n, SularAi??n ve SanatAi??n BuluAYtuAYu AYehir Erzurum

A.Zeynel, Erzurum EAYitim KurumlarAi?? Tarihi

Yan taraf